Anders kijken naar veiligheid
David van Valkenburg is trainer, onderzoeker, hardloper en auteur van 2 boeken. Hij helpt organisaties met een doorbraak in veiligheid. Volgens hem is het tijd om de grijze systeemwereld weer menselijk te maken. Daarbij gaat het om anders kijken naar veiligheid, werk en mensen - en niet om betere en meer tools.
Ik zit op de bank en kijk een aflevering van de serie Accused. Daarin val je direct in een rechtszaak: er is iemand vermoord en er is een verdachte. Daarna ga je terug in de tijd en ontvouwt het verhaal zich langzaam.
Wat heeft een verhaal over een vechtpartij op school te maken met incidentonderzoek? In beide gevallen is er een eerste en een tweede verhaal. En het belang van dat tweede verhaal is groot.
De woorden die we kiezen, bepalen hoe we leren van incidenten. Soms zonder dat we het doorhebben. David van Valkenburg daagt ons uit tot zelfreflectie.
Ik lees een calamiteitenrapport. In de conclusies staat: "Er waren meerdere kritische momenten waarop anders gehandeld had kunnen worden." In een ander rapport lees ik over "rode vlaggen in aanloop naar het incident" en "opmerkelijk dat niemand de omissie heeft opgemerkt."
Dingen die niet gebeurd zijn, horen niet thuis in de tijdlijn van een incident. Dat klinkt logisch, maar blijkt telkens weer behoorlijk ingewikkeld.
In een ruimte vlak naast een koeienstal sta ik een workshop te geven voor een groep zorgprofessionals. Het gaat over incidentonderzoek.
David van Valkenburg bespreekt het verschil tussen zien en observeren en geeft tips om met minder automatische interpretatie te leren kijken.
Kijken naar de context van het werk is veelomvattend. Meer oog hebben voor het ontwerp bijvoorbeeld kan interessante inzichten opleveren voor risico- of incidentanalyse.
Het is donker, het miezert en ik loop naar mijn fiets. Ik steek de sleutel in het slot en wat er gebeurt, verrast mij niet. Er gebeurt namelijk niets. Hij wil niet open. Geen beweging in te krijgen. En waarom verraste mij dat nou niet?
De was. Als je 3 kinderen hebt, is dat toch wel een dagtaak. Maar wat heeft wasgoed te maken met arbo, zul je misschien denken? Nou dit: voor een gedragsverandering is sturen op context effectiever dan sturen op het gedrag zelf.
